Dampremmende folie of dampopen folie: wat gebruik je waar?
Bij het isoleren van een dak, gevel of houtskeletbouw kom je ze allebei tegen: dampremmende folie en dampopen folie. Ze liggen soms zelfs naast elkaar in het rek, maar ze doen iets wezenlijk anders. De ene houd je vocht tegen, de andere laat het juist ontsnappen. Zet je ze om, dan heb je over een paar jaar een serieus vochtprobleem. Dit artikel legt uit wat het verschil is, waar elke folie thuishoort en hoe je ze slim combineert.
Hoe vocht zich gedraagt in een constructie
Warme lucht in een woning bevat meer vocht dan koude buitenlucht. Als die vochtige lucht door de isolatie trekt richting de koudere buitenzijde, koelt het op een gegeven moment af tot onder het dauwpunt. Op dat punt condenseert het. Dat condensvocht zet zich vast in de isolatie, in de balken of in de wandopbouw. Het resultaat: schimmel, houtrot en isolatie die haar waarde verliest.
De oplossing zit in de opbouw van de constructie zelf. Je plaatst aan de warme binnenzijde een laag die damptransport beperkt, en aan de buitenzijde een laag die vocht dat er toch in zit naar buiten laat ontsnappen. Zo werken beide folietypen samen.
Wat doet dampremmende folie?
Een dampremmende folie wordt altijd aan de warme kant van de isolatie aangebracht. Dus bij een schuine kap aan de binnenzijde van de dakconstructie, bij een voorzetwand direct achter de binnenafwerking. De folie remt de doorstroom van waterdamp vanuit de binnenruimte naar de isolatie.
Een goede dampremmende folie heeft een hoge Sd-waarde. Die Sd-waarde (diffusie-equivalente luchtlaagdikte, uitgedrukt in meters) geeft aan hoe sterk de folie damptransport vertraagt. Hoe hoger de waarde, hoe minder damp er doorheen komt. Professionele dampremmende folie begint al bij een Sd-waarde van 20 meter. Volledig dampdichte uitvoeringen, zoals versterkte aluminiumfolies, gaan nog verder.
Wat minstens zo belangrijk is als de folie zelf: de verwerking. Een dampremmende folie werkt alleen als de naden luchtdicht worden afgeplakt. Gebruik daarvoor altijd geschikte tape, houd minimaal 10 cm overlap aan en besteed extra aandacht aan de aansluitingen op balken, wanden en doorvoeren. Een kleine kier is al genoeg om de werking grotendeels teniet te doen.
Wat doet dampopen folie?
Een dampopen folie zit altijd aan de buitenzijde van de isolatie. Onder dakpannen, achter gevelbekleding, in een geventileerde spouw. De functie is omgekeerd aan die van de damprem: de folie houdt wind en regenwater buiten, maar laat waterdamp uit de constructie wél ontsnappen.
Dat is cruciaal. Als er ondanks de damprem toch vocht in de constructie komt, moet dat ergens naartoe. Een dampopen folie biedt die uitweg. Hoe hoger de dampdoorlaatbaarheid (uitgedrukt als Sd-waarde onder de 0,1 meter, of in Sd-klassen), hoe beter de folie vocht naar buiten doorlaat.
Dampopen folies worden ook wel onderdakfolies of winddichte membranen genoemd. Ze zijn bestand tegen wind en spatslagregen, maar ademen genoeg om de constructie droog te houden vanuit de isolatiezijde.
De combinatie: zo werkt het samen
Een goed geïsoleerde constructie heeft beide folies nodig. De damprem aan de binnenzijde beperkt het aanvoer van vocht vanuit de woonruimte. De dampopen folie aan de buitenzijde zorgt dat vocht dat er toch in terecht is gekomen, een weg naar buiten vindt. Samen vormen ze een systeem dat de isolatie droog houdt en de constructie beschermt.
Stel je een schuine dakconstructie voor: tussen de dakbalken zit glaswol. Direct achter het binnenplafond komt de dampremmende folie, zorgvuldig afgetaped. Aan de buitenzijde, direct onder de dakpannen, ligt de dampopen folie. Zo werkt het principe in zijn meest voorkomende toepassing.
Wanneer gebruik je geen dampremmende folie?
Er zijn situaties waarin een damprem niet op zijn plaats is. Als de buitenzijde van de constructie al volledig dampdicht is, zoals bij EPDM-dakbedekking, bitumen of sandwichpanelen, heeft het geen zin om ook aan de binnenzijde een damprem te plaatsen. Vocht dat er in zit kan dan nergens heen. In die gevallen geldt de vuistregel: zorg dat de constructie aan één kant dampopen blijft, zodat droging mogelijk is.
Twijfel je over de juiste opbouw voor jouw situatie? Raadpleeg dan altijd de productspecificaties en zo nodig een bouwfysisch adviseur. Een fout in de folieplaatsing is pas zichtbaar als het te laat is.
Praktische samenvatting
Dampremmende folie hoort aan de warme binnenzijde van de isolatie. Dampopen folie hoort aan de koude buitenzijde. Samen voorkomen ze condensvorming in de constructie en houden ze isolatiewaarde op peil. De verwerking is minstens zo belangrijk als de keuze van de folie zelf: luchtdichte naden en de juiste tape maken het verschil tussen een droge en een vochtige constructie.
Bij het isoleren van een dak, gevel of houtskeletbouw kom je ze allebei tegen: dampremmende folie en dampopen folie. Ze liggen soms zelfs naast elkaar in het rek, maar ze doen iets wezenlijk anders. De ene houd je vocht tegen, de andere laat het juist ontsnappen. Zet je ze om, dan heb je over een…